Kennismaking met Corsica

Een korte introductie…

De geur van macchia

De Corsicaanse macchia is de weelderigste en soortenrijkste van het Middellandse Zeegebied. Haar naam komt van de rotsroos (Cors. mucchiu) die hele hellingen met kniehoge struiken overwoekert. Daarnaast behoren mirre, mastiekstruik en brem tot de hoofdplanten van het typische macchia-struikenbos, dat gemengd met boomheide en aardbeibomen tot vijf meter hoog kan worden. Samen met tal van kruiden zoals munt, salei, marjolein, rozemarijn en lavendel dragen deze etherische olien rijke struiksoorten bij aan het unieke aroma dat in de ochtend bij aankomst per boot al op een kilometer voor de kust is waar te nemen. Men kan dus de vaak geciteerde bewering van Napoleon geloven, dat hij hel Ïle parfumee”aan zijn geur herkende.

Mannengezang
Het heeft iets griezeligs wanneer een gezellig onderonsje plotseling wordt verstomt en allen betoverd luisteren. Dat gebeurde ons op een avond in het Tartaginedal, waar we met een groep wandelaars op een terras van een vakantiehuisje aan het eten zaten. “C “est Jacques! fluisterde de gastheer vol ontzag van de grill naar de bergen. Vanuit de verte, uit het nadere dal, klonk gezang, een doorklinkende mannenstem, zo zuiver en intens, als of het afkomstig is uit een enorme kerkhal. Het was voor ons de oer-Corsicaan, een herder die net als vijfhonderd jaar geleden, in het dunbevolkte berglandschap over de dalen heen bekend was, ook al zag men hem soms een half jaar niet. Soms, als we onderweg zijn op Corsica, zetten we een cd op van I Muvrini en dan is hij er weer, deze ongelofelijke bergstem. Jacques is nu Jean-Francois Bernardini, hij zingt niet solo, en de drums en keyboards doen geen afbreuk aan de aandachtige stemming. Men vermoedt dat de paghjella, het traditionele Corsicaanse mannengezang, is voortgekomen uit het Gregoriaanse koorgezang.

Waterbeheer
De van noord naar zuid lopende bergkam van het Corsicaanse hooggebergte fungeert als weer – en waterscheiding, die een aanzienlijke hoeveelheid neerslag over de beide eilandhelften verdeelt. Met een jaarlijkse gemiddelde van 8 miljard kubieke meter is Corsica wateropslagplaats, groter dan Oostenrijk of Zwitserland. Desondanks is er in de zomermaanden regelmatig een gebrek aan water, vooral in de Balagne en in het zuiden. Dit is te wijten aan de eenzijdige verdeling van de regenval die grotendeels in September in de vorm van enorme onweersbuien inzet en dan vanaf april maandenlang uitblijft. Om zich van een regelmatige toevoer van water te verzekeren, hebben de Corsicanen reeds van oudsher putten, kanalen en reservoirs, en tegenwoordig ook stuwmeren. De capaciteit loopt echter niet gelijk met het toegenomen verbruik, dat juist in de zomer door irrigaties, toerisme en zwembaden omhoog schiet.

Bosbranden
Elk jaar verwoesten branden vele hectaren bos, die helemaal niet of slechts langzaam weer teruggroeien. De zomers zijn kurkdroog en de vegetatie staat in een oogwenk in lichterlaaie zodra er ook maar een vonk rondvliegt. Daarom is barbecueën en het maken van open vuur in de vrije natuur over het algemeen verboden. Het onnadenkend weggooien van sigaretten behoort tot de handelingen die tien procent van de branden veroorzaken. De rest van de gevallen zijn terug te voeren op brandstichting, waarbij pyromanen vooral de verontwaardiging afleiden van de hoofdschuldigen, die las herders en speculatieve bouwers tot lokaal bekende profiteurs van de branden behoren. De veehouders hebben in het voorjaar vers gras voor hun kuddes, als ze de weelderige woekerende maccia voor de winterregens verbranden. En kopers van de afgebrande terreinen krijgen gemakkelijker een bouwvergunning voor hun land.

Geschiedenis, heden, toekomst
Vanuit de prehistorie heeft Corsica een oeroude bevolkingsgeschiedenis. De oudste skeletvondst kon worden gedateerd op 6750 voor Christus. De oerbewoners uit het stenen tijdperk waren nomaden die in de natuursteengrotten woonden en leefden. Als pre historische bloeitijd is de neolithische periode (4000 v. Chr.) met de zogenaamde megalithische cultuur, waarvan de vele dolmens en menhirs van getuigen. Tijdens de bronstijd (2000 v. Chr.) werd deze vervangen door de Torreaanse cultuur, waarbij de vestingachtige opgestapelde rotshopen karakteristiek zijn. Daarna volgden de Pisanen en Genuezen, de Corsicaanse feodale here waren geimporteerde roofridders die burchten bouwden op daarvoor geschikte rotsen. De in de omgeving wonende boeren en herdeers werden tot hun onderdanen gemaakt. Aan deze adellijke oorlogen werd door elkaar rivaliserende stadsrepublieken Pisa en Genua een einde gemaakt, beide door de paus belast met het beheer van het eiland. uit de zeeslag in 1284 kwam Genua als beschermende macht naar voren en ontstond er rondom orsica een verdedigingsgordel van Wachttorens. Deze moest de voor Ligurie bestemde graanschuren en wijngaarden beschermen tegen de piraten. Moe van de Genuese uitbuiting van het paternalisme, schaarden de Corsicanen zich graag bij de rebellen, die las vrijheidsstrijders de geschiedenis in zijn gegaan. Roemrijke namen zijn Sampo Corso, Gianpetro Gaffori en Pasquale Paoli. De laatste werd mede oprichter van de natie. Hij regeerde 14 jaar tot zijn leger bij de Golo rivier in 1769 door de Fransen werd verslagen. Deze hadden Corsica een jaar daarvoor als onderpand afgenomen van de Genuezen als inlossing van hun schuld. Later keerde Paoli in triomf uit ballingschap terug, hij kwam al snel in conflict met de franse partij van Carlo Bonaparte, de vader van Napoleon Bonaparte. In 1793 stapelden de gebeurtenissen zich op, zijn aanhanger branden het huis van Bonaparte plat, Napoleon vluchtte naar Frankrijk. De tijd van Napoleon Bonaparte was gekomen, die als consul de lange weg van het inlijven van Corsica bij de franse staat begon. Het eiland werd in twee streng centralistische departementen verdeeld, die door in Parijs benoemde prefecten werden bestuurd. En Corsica kreeg een hoofdstad, een seculier schoolwezen, een modern wegennet en een eilandspoorweg.

De bevolkingsaantallen schoten omhoog, maar de jeugd zag geen toekomst op het eiland. Dit leidde in de twintigste eeuw tot emigratie, terrorisme en een leegloop van het platte land. Aan de ene kant werden de interessante posities bekleed door fransen van het vaste land en de industrie stelde nog niet zoveel voor. Met de opkomst van nieuwe groeisectoren (plantages,toerisme) creëerde Parijs in de jaren 60-70 niet alleen banen, maar ook nieuwe problemen, deze leidden tot terreuraanslagen. De boodschap is steeds hetzelfde, het koloniale bestuur, de corrupte clan leiders en de buitenlandse speculanten deden goede zaken en de inheemse bevolking voor hun middelen van bestaan. toen Mitterand het Corsicaans parlement uitgebreide rechte gaf vielen veel oude strijders van de onafhankelijkheid als groepering uiteen en gingen zich bemoeien met commissies van het behoud van de authenticiteit van Corsica waar het hun om te doen was. Tenslotte was de Europese eenheid die Corsica bevrijdde, gelden uit Brussel en behoud van de identiteit, dat is het 21-ste perspectief.

Natuur
Tussen de zee en bergen geeft de natuur heel wat adembenemende vergezichten en verrassingen! Toeristische attracties op dit echte miniatuur continent zijn ongetwijfeld de basis van haar prachtige natuurlijk erfgoed. Corsica is niet zoals een standaard mediterraan eiland. Dit omdat geen enkel ander eiland zo groen als Corsica is. Oneindige dennenbossen, smaragdgroene Corsicaanse bergmeren , de geurende maquis in de frisse weiden en befaamde wijngaarden. Corsica heeft haar predicaat “smaragd groene eiland”, te danken aan aan haar unieke topografie in de Middellandse Zee: inderdaad, deze “berg in de zee” is met honderdtwintig bergtoppen van meer dan tweeduizend meter een unicum. Sneeuw om te skiën in het voorjaar en’s zomers heerlijke stranden. De vijfentwintig rivieren die kriskras door het hele eiland lopen geven een prachtige dynamiek aan Corsica. Het is daardoor het meest geïrrigeerde eiland in het Middellandse-Zeegebied en daardoor kan de natuur altijd in volle bloei staan. Bovendien, Corsica heeft de luxe van de meest gevarieerde kustlijn met een totale lengte van meer dan duizend kilometer. Met een regionaal park, dat twee derde van het oppervlak beslaat, Corsica is een eiland waarbij de oorspronkelijke natuur en cultuur grotendeels bewaard zijn gebleven door afwisselende ruige natuurgebieden en historische goed bewaarde bezienswaardigheden.

Het eiland biedt bezoekers het beste van de natuur: een rijke fauna, de bedwelmende geuren van de diverse flora, of de betoverende kleuren van haar weiden. Het Regionale Natuurpark van Corsica , dat met een grootte van 3.500 vierkante kilometer enorm uitgestrekt is. Deze reservaten zijn onder permanente toezicht van de milieu politie. Zo werden er van vijf afzonderlijke natuurreservaten, 1 internationale park gemaakt om de bescherming van flora en fauna van dit unieke en kwetsbare gebied te waarborgen. In Corsica zijn verschillende organisaties, institutionele partners en professionals op zoek naar een juiste balans om de parken te beheren op basis van hun ecologisch potentieel met bewustzijn van hun rijkdom en kwetsbaarheid. Er zijn op Corsica veel natuurgebieden die op nationaal niveau erkend zijn en een World Heritage status bemachtigd hebben door UNESCO.